{"id":4732,"date":"2022-02-02T06:40:06","date_gmt":"2022-02-02T05:40:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/?p=4732"},"modified":"2022-02-02T06:40:06","modified_gmt":"2022-02-02T05:40:06","slug":"verpleegkundige-hygienist-in-de-psychiatrie-waar-te-beginnen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/verpleegkundige-hygienist-in-de-psychiatrie-waar-te-beginnen\/?lang=nl","title":{"rendered":"Verpleegkundige-hygi\u00ebnist in de psychiatrie: waar te beginnen?"},"content":{"rendered":"

\"\"Om als verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist in een operationeel team voor ziekenhuishygi\u00ebne aan de slag te gaan is een duidelijke visie op de verwachtingen en de uit te voeren taken vereist.\u00a0<\/span><\/p>\n

De psychiatrische sector vormt daarop geen uitzondering. Door de uitdagingen maar vooral de omvang ervan, vroeg ik me als beginnend verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist het volgende af: \u00abWaar moeten we in godsnaam beginnen? \u00ab.\u00a0 <\/span>Dit was de centrale vraag van mijn eindwerk voor het Certificat interuniversitaire en Hygi\u00e8ne hospitali\u00e8re<\/i>.<\/p>\n

Het doel van dit artikel is de voornaamste conclusies te delen die zijn getrokken uit de initi\u00eble audit die in het CNP Saint-Martin is uitgevoerd. Het operationele doel is het belichten van de specifieke behoeften van infectiecontrole in de psychiatrie en van de belangrijkste prioriteiten die moeten worden aangepakt.\u00a0<\/span><\/p>\n

Een specifieke context vereist een specifieke aanpak …<\/b><\/h3>\n

Instellingen voor geestelijke gezondheidszorg hebben vele kenmerken die hen van andere zorginstellingen onderscheiden. De opleiding van het zorgpersoneel, hun interacties, het profiel van de pati\u00ebnten, het ontwerp van de gebouwen, de zorgprojecten, de behandelingen en de isolatie\/afzondering zijn factoren waarmee men rekening moet houden, wil men een plan voor infectiepreventie in een psychiatrische instelling uitrollen (Eveillard, 1999).<\/p>\n

Zoals blijkt uit de prospectieve studie van IDEWE* die 1<\/sup> tussen 2001 en 2014 is uitgevoerd, hebben preventiemaatregelen een aanzienlijke impact op de prevalentie van zorginfecties en bewijzen ze de noodzaak van infectiebestrijding in de psychiatrie. De belangrijkste conclusies die we uit deze studie onthouden zijn het belang en de effectiviteit van handhygi\u00ebne en de identificatie van de belangrijkste infecties die zich in de psychiatrische setting voordoen (dermatitis, infecties van de bovenste en onderste luchtwegen) (Haenen, 2016).\u00a0<\/span><\/p>\n

1<\/sup> De groep IDEWE vzw is een externe dienst met expertise in milieu- en veiligheidszaken, die ijvert voor preventie en bescherming op het werk.<\/i><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>Ook het gebruik van kwaliteitsindicatoren voor ziekenhuishygi\u00ebne in de psychiatrische setting roept vragen op. Aangezien dit een vergelijking met acute ziekenhuizen impliceert is benchmarking complex. In Belgi\u00eb lopen verschillende initiatieven die zich richten op de algemene kwaliteit van de zorg in ziekenhuizen, geco\u00f6rdineerd door de overheid of uitgevoerd door private organisaties zoals Accreditation Canada International<\/i> (ACI) of de Joint Commission International<\/i> (JCI). In de literatuur is er weinig bewijs voor te vinden dat het nastreven van een accreditatieprocedure tot betere resultaten voor de pati\u00ebnt leidt. Het helpt wel om bepaalde kwaliteitsindicatoren op te volgen (Devkaran, 2015; Demaiter, 2018). Het te volgen kader is complex en niet erg bruikbaar in de psychiatrische setting. Toch kan het zorgen voor een betere opvolging en hopelijk ook voor een beter resultaat bij de pati\u00ebnten.<\/p>\n

Failing to plan is planning to fail\u2026<\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Bewust van deze bijzonderheden, koos het CNP Saint-Martin bewust voor een door IDEWE en de KUL ontwikkelde klinische audit, om een eerste zicht te krijgen op het prioriteitenlijstje. \u00a0<\/span><\/p>\n

Deze klinische audit gaat op basis van de \u201cbundel\u201d-logica dieper in op de belangrijkste thema\u2019s met een impact op de ziekenhuishygi\u00ebne en heeft als voordeel een globaal overzicht te geven van de pijnpunten die prioritair moeten worden aangepakt.<\/p>\n

In functie van de prioriteiten bepaalt de definitieve versie van het actieplan wie de actie uitvoert, en wat de transversale interacties zijn met de verschillende diensten en de valideringsinstanties.<\/p>\n

\u00a0<\/span>Voornaamste discussies die uit deze aanpak voortvloeiden<\/b><\/h3>\n

Het doel van dit artikel is de resultaten en de heersende idee\u00ebn te delen. Dit artikel is geen opsomming van de bruto analyseresultaten, maar iedereen kan op basis ervan een analyse binnen het eigen ziekenhuis maken.\u00a0<\/span><\/p>\n

Binnen het beleid van de instelling lijkt het evident dat infectiepreventie een zaak van iedereen is. Een ketting is maar zo sterk als zijn zwakste schakel. De gezondheidscrisis toont ons elke dag hoe belangrijk het is, alle medewerkers binnen de instelling bij het proces te betrekken. De managers moeten dit als een prioriteit beschouwen.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dit beleid moet ook in het arbeidsreglement verankerd zijn. Daarbij is een duidelijke taakverdeling, in het kader van een toekomstgericht beheer en een dagelijkse opvolging, essentieel.\u00a0<\/span><\/p>\n

Deze audit toont ook duidelijk aan dat alles begint met het opstellen van het strategisch infectiebestrijdingsplan.<\/p>\n

Daarnaast zijn ook een opvolging van en toezicht op de toepassing van de procedures noodzakelijk. De opvolging van de toepassing en van de impact van de infectiepreventiemaatregelen kan verbeterd worden. Deze controle, gekoppeld aan ondersteunende communicatie en een constructieve aanpak door uit fouten te leren, leidt tot een betere zorgkwaliteit op institutioneel niveau. \u00abToolbox2<\/sup> \u201d
\n\u00a0<\/span>-vergaderingen bijvoorbeeld zijn een handig middel om de samenhang tussen het voorgeschreven en het geleverde werk te waarborgen.\u00a0<\/span><\/p>\n

2<\/sup> Met Toolbox-vergadering wordt bedoeld: een korte informatiesessie over een advies, een praktijk of feedback over een bepaalde situatie (gebruik van een nieuw product, herinnering aan de naleving van het ontsmetten van high touch oppervlakken, …)<\/i><\/span><\/p>\n

Zo is de beschikbaarheid van juiste informatie cruciaal. Het ziekenhuishygi\u00ebneteam moet daarom vlot en systematisch bereikbaar zijn en het hygi\u00ebnepakket dient duidelijke en praktische informatie te bevatten. Dit punt onderstreept het belang van een doeltreffend documentenbeheer met zoekmachines die niet alleen zoeken maar ook nuttige informatie vinden.\u00a0<\/span><\/p>\n

Het op elke eenheid aanstellen van een referentiepersoon ziekenhuishygi\u00ebne en een opleiding over alle procedures zijn prioritair. Samenwerking met de hoofdverpleegkundige is daarbij essentieel. Ook die persoon moet net zoals de referentiepersoon ziekenhuishygi\u00ebne van de eenheid een opleiding krijgen.<\/p>\n

Instructies inzake pati\u00ebntspecifieke infectiebestrijdings-maatregelen moeten zichtbaar en makkelijk toegankelijk zijn in het elektronisch pati\u00ebntendossier van de pati\u00ebnt. Het ziekenhuishygi\u00ebneteam moet de klinische evolutie van de pati\u00ebnt via gerichte, heldere en nauwkeurige overdrachten kunnen volgen.\u00a0<\/span><\/p>\n

De werkgever moet het aspect bescherming van aan biologische agentia blootgestelde werknemers, dat onderdeel is van het welzijn op het werk, opnemen in zijn algemeen preventieplan. Ook de vaccinatie van het personeel gebeurt, via de verplichte vaccinatiecampagnes, in overleg met de arbeidsgeneesheer. Dit geldt ook voor preventieve campagnes zoals de vaccinatie tegen griep of COVID-19.\u00a0 <\/span>De risicoanalyse moet ook worden uitgebreid tot studenten, stagiairs en uitzendkrachten.<\/p>\n

Handhygi\u00ebne: een eindeloos proces (van continue verbetering)<\/b><\/h3>\n

Standaardvoorzorgsmaatregelen vormen de basis om de overdracht van micro-organismen te vermijden. In dit verband blijft het toepassen van de strategie ter bevordering van handhygi\u00ebne prioritair (Haenen, 2016). Doorgaans bestaan er procedures, worden ze geactualiseerd en hangen er affiches op. De uitdaging bestaat er nu in te beoordelen in welke mate de procedures worden toegepast en de effecten ervan te meten. Deze opvolging is een voortdurend proces, in samenwerking met collega\u2019s, referentiepersonen, de hi\u00ebrarchische lijn en het ziekenhuishygi\u00ebneteam. Het moet multidisciplinair zijn en niet alleen met gezondheidswerkers maar ook met niet-verzorgend personeel.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dit actiepunt, dat een continu verbeteringsproces is, is gebaseerd op de vijf elementen van de strategie ter bevordering van handhygi\u00ebne van de Wereldgezondheidsorganisatie
\n(WGO), of \u201cWHO Multimodal Hand Hygiene Improvement Strategy\u201d, met name: aanpassing van de systemen, opleiding en bijscholing, evaluatie en feedback, gebruik van reminders op het zorgpunt en een veiligheidscultuur binnen de gezondheidszorginstelling. (WHO, 2009).<\/p>\n

De evolutie van de naleving van de handhygi\u00ebne in psychiatrische ziekenhuizen tijdens de afgelopen zes campagnes laat over het algemeen bemoedigende resultaten zien. Toch daalt het aantal deelnemende instellingen en de auteurs van een recente Belgische studie vermoeden dat ziekenhuizen met de laagste nalevingsscores afhaken (Shodu, 2020).\u00a0<\/span><\/p>\n

Om de communicatiestrategie te optimaliseren moeten de preventieboodschappen worden aangepast aan de verschillende doelgroepen van het ziekenhuis, afhankelijk van de manier waarop zij de bedreiging percipi\u00ebren. (Rosenstock, 1974).\u00a0<\/span><\/p>\n

Een opvolging van het verbruik van hydroalcoholische oplossingen (HAO) is ook buiten de nationale campagnes nodig, om het verbruik te kunnen evalueren en zo een beeld te krijgen van de trend inzake naleving van handhygi\u00ebne. Verschillende dienstverleners gebruiken in de handel verkrijgbare HAO, die aan kwaliteitscontrole ontsnappen en een vertekend beeld geven van het verbruik. De huidige gezondheidscrisis heeft dit fenomeen nog versterkt en toont het belang aan van acceptatie door de gebruiker bij de keuze van producten op institutioneel niveau.\u00a0<\/span><\/p>\n

HAO-dispensers dienen zo dicht mogelijk bij de plaats van verzorging beschikbaar te zijn, rekening houdend met het risico op accidentele of vrijwillige inname door pati\u00ebnten. Op de diensten waar dit risico aanwezig is, worden individuele flacons gebruikt, terwijl de dispensers zich in de zorglokalen bevinden. Om toegang te krijgen tot deze lokalen, is er een badge nodig. \u00a0<\/span><\/p>\n

Altijd maar weer die handen … maar niet alleen … \u00a0<\/span><\/b><\/h3>\n

Er moeten meer faciliteiten komen zoals handenwasvoorzieningen of zeep- en handdoekdispensers, en het beheer van die uitrustingen moet beter.<\/p>\n

Ook moet worden nagegaan of de instructies inzake het dragen van handschoenen, en de technieken voor het aan- en uittrekken ervan, correct worden opgevolgd. Het onjuist gebruik van handschoenen geeft immers een vals gevoel van veiligheid en houdt in dit geval een aanzienlijk besmettingsrisico in, zowel voor de pati\u00ebnt als voor de zorgverlener.\u00a0<\/span><\/p>\n

Hoesthygi\u00ebne is het criterium dat sinds het begin van de gezondheidscrisis de grootste vooruitgang heeft geboekt. Tot maart 2020 kreeg dit aspect nauwelijks aandacht. Sindsdien is hoesthygi\u00ebne \u00e9\u00e9n van de standaardvoorzorgsmaatregelen voor het voltallige personeel in psychiatrische ziekenhuizen.<\/p>\n

Doorgaans wordt de schoonmaak van wasgoed uitbesteed aan een industri\u00eble wasserij. Toch worden verschillende van de in het advies van de Hoge Gezondheidsraad (HGR) beschreven stappen intern uitgevoerd en moeten die worden ge\u00ebvalueerd. De bescherming van het personeel bij het hanteren van vuil linnengoed door het dragen van de vereiste persoonlijke beschermingsmiddelen en door het beperken van manipulaties is essentieel. Bij de ontvangst moet schoon textiel met propere handen worden gehanteerd. Het beheer en de inzameling van gebruikte werkkledij gebeurt op een andere manier dan van ander textiel.\u00a0<\/span><\/p>\n

Het dragen van werkkleding in de psychiatrische setting is een hardnekkige bron van discussie. V\u00f3\u00f3r de gezondheidscrisis was het dragen van zo\u2019n uniform in de verzorgingseenheden eerder uitzonderlijk en was dit doorgaans enkel het geval op de technische dienst en in de keuken. Behalve op de dienst psychogeriatrie werkten de meeste zorgverstrekkers in burgerkleding. In het CNP Saint Martin volgt het dragen van werkkleding sinds maart 2020 een risicostratificatie per eenheid. Afhankelijk van de kwetsbaarheid van de pati\u00ebnten en van de therapeutische relatie, is het aan te bevelen, of zelfs verplicht. De werklast van de externe wasserijen is aanzienlijk toegenomen. Om vertragingen bij de levering op te vangen en te vermijden dat werknemers hun werkkledij mee naar huis nemen, heeft het CNP Saint Martin zijn capaciteit tijdelijk verhoogd om de werkkledij ter plaatse te wassen.<\/p>\n

De instelling voert een beleid ter bestrijding van antibioticaresistentie. Dit beleid moet worden opgevolgd en op basis van deze indicatoren kunnen onaangepaste voorschriften worden opgespoord en gecorrigeerd. De door de BAPCOC beschikbaar gestelde tools moeten worden gebruikt om deze aanpak te ondersteunen.\u00a0<\/span><\/p>\n

Volgens de classificatie van risicozones op basis van geografische zones, bevindt een psychiatrisch ziekenhuis zich op niveau 2 van een schaal van 4 niveaus, wat overeenkomt met middelgrote risico\u2019s.\u00a0<\/span><\/p>\n

Voor het onderhoud van psychiatrische ziekenhuizen zijn doorgaans procedures vastgelegd en verspreid. Die gelden voor elk type omgeving en oppervlak en voor elk type behandeling (reiniging en ontsmetting). Een aandachtspunt hierbij is de opvolging van de procedures inzake toezicht en controle. Gezien de betere kosteneffectiviteit moet de voorkeur gaan naar niet-bacteriologische controles op basis van structurele indicatoren. De leidinggevenden moeten met de steun van het ziekenhuishygi\u00ebneteam de onderhoudsplannen en traceerbaarheidsfiches opvolgen.<\/p>\n

De toewijzing van verantwoordelijkheden en een duidelijke afbakening van de reinigingstaken voor alle oppervlakken (wie doet wat?) zijn factoren die het succes bepalen van een infectiepreventie en -controlestrategie. De samenwerking tussen de drie belangrijkste betrokken actoren, met name de onderhoudsdienst, het ziekenhuishygi\u00ebneteam en de zorgverstrekkers, is dan ook van groot belang. Verwacht wordt dat extra of overgehevelde middelen nodig kunnen zijn om de doelstelling van \u00abnul grijze zones\u00bb (oppervlakken waar de verantwoordelijkheid voor de reiniging en ontsmetting niet is toegewezen) te bereiken (MSSS, 2008), (Havill, 2013).<\/p>\n

Voor een effici\u00ebnte opvolging is het belangrijk een onderscheid te maken tussen \u201cclinical contact<\/i>\u201d, \u00abhousekeeping<\/i>\u201d en \u201chigh touch<\/i>\u201d oppervlakken.<\/p>\n

Om het beheer van medische hulpmiddelen te vereenvoudigen gebruikt het CNP Saint-Martin bijna uitsluitend hulpmiddelen voor eenmalig gebruik. Bij het vertrek van de pati\u00ebnt of bewoner moet voor de reiniging en ontsmetting van het materiaal een procedure worden gevolgd die in de specifieke bijkomende voorzorgsmaatregelen aan bod komt, via de ontsmettingsmatrix per geografische zone naar gelang van het besmettingsrisico.<\/p>\n

Urinalen, wastafels en bedpannen zijn meestal individueel, maar het onderhoud ervan vereist een systematische behandeling, waarbij het gebruik van sproeiers wordt vermeden.\u00a0<\/span><\/p>\n

Zoals vele psychiatrische ziekenhuizen beschikt het CNP Saint-Martin over twee soorten vaatwasmachines: een industri\u00eble afwasmachine in de centrale keuken en huishoudelijke vaatwassers in sommige afdelingen. Deze audit heeft enkel betrekking op apparatuur die zich op de zorgeenheden bevindt.\u00a0<\/span><\/p>\n

Het zorgproject binnen sommige eenheden streeft naar een grotere autonomie van de pati\u00ebnten bij de dagdagelijkse activiteiten. Er worden workshops therapeutisch koken georganiseerd en hierbij worden huishoudelijke vaatwassers gebruikt. De HGR raadt het gebruik van huishoudelijke vaatwassers in zorginstellingen af. De temperatuur van een vaatwasser moet worden ingesteld op 60\u00b0C. In geval van besmettelijke ziekten moet een temperatuur van 60\u00b0C in acht worden genomen. Is dit niet mogelijk, dan moet worden gekozen voor wegwerpmateriaal en moeten de specifieke aanbevelingen van HGR 9277 (bv. in geval van MRSA, VRE, Clostridioides difficile<\/i>, ESBL) worden opgevolgd.<\/p>\n

Ook de watercontrole is een belangrijk punt. In oudere
\ngebouwen zorgt de controle van dode einden vaak voor problemen. Dit is doorgaans de taak van de infrastructuurbeheerder, in samenwerking met externe firma\u2019s. Zij moeten de plannen voor de afstelling van de micrometrische kleppen optimaliseren en op steun kunnen rekenen voor andere afregelingen en\/of dode einden.<\/p>\n

Bij de uitvoering van werken moet het legionellabeheersplan absoluut rekening houden met de aanbevelingen van de HGR. De risico\u2019s op besmetting met Legionella<\/i> en Aspergillus <\/i>zijn veel groter. Zoals de HGR stelt, zijn de co\u00f6rdinatie tussen de belanghebbenden en de betrokkenheid van een ziekenhuishygi\u00ebnist cruciaal. Op die basis werken we tijdens de verschillende fasen van renovatie- en bouwprojecten samen met de dienst infrastructuur en het ziekenhuishygi\u00ebneteam. \u00a0<\/span><\/p>\n

Accidentele bloedcontacten vereisen een dynamisch risicobeheer dat de registratie, analyse en evaluatie van de doeltreffendheid van de genomen maatregelen impliceert.\u00a0<\/span><\/p>\n

In het jaarverslag van de arbeidsongevallen van de afgelopen jaren wordt amper melding gemaakt van ongewenste voorvallen (OV\u2019s). Dit kan te maken hebben met het type verleende zorg in de psychiatrische setting, maar ook met een onderrapportage van ongevallen (WIV, 2008). Werknemers zijn wel vaker slachtoffer van agressie, vooral wanneer iemand in isolatie\/afzondering wordt geplaatst. Deze ongevallen worden geregistreerd als \u201cagressie\u201d en niet als \u201cOV\u2019s\u201d om dubbels in de registraties te vermijden, wat de analyse zou vertekenen.\u00a0<\/span><\/p>\n

De bijzondere context van OV\u2019s na agressie of na de verzorging van pati\u00ebnten met risicofactoren zoals sociale marginalisering en drugsverslaving, vereist een strengere registratieprocedure en een systematische betrokkenheid van de hi\u00ebrarchische overste, maar ook het initi\u00ebren van een opvolging door de bedrijfsarts en het ziekenhuishygi\u00ebneteam.<\/p>\n

Specifieke situaties vragen om specifieke maatregelen \u00a0<\/span><\/b><\/h3>\n

Deze audit richt zich op de al dan niet aanwezigheid van de belangrijkste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM\u2019s) en van een procedure in de ziekenhuishygi\u00ebnemap.\u00a0<\/span><\/p>\n

De wetgeving voorziet in de terbeschikkingstelling ervan, maar bepaalt ook dat de PBM-inventaris de verstrekking van instructiefiches voor de werknemers omvat. Het ziekenhuishygi\u00ebneteam moet in samenwerking met de Interne dienst voor preventie en bescherming op het werk permanente opleiding geven m.b.t. het gebruik van specifieke PBM\u2019s in het kader van infectiepreventie. \u00a0<\/span><\/p>\n

De audit gaat dieper in op \u00abisolaties\u00bb. Deze term is niet goed gekozen en zorgt voor verwarring, die veel complexere gevolgen kan hebben, dan de louter semantische kwestie. Hetzelfde geldt voor de term \u00abopsluiting\u00bb.\u00a0<\/span><\/p>\n

De problematiek kan beter worden benaderd op basis van de drie types bijkomende voorzorgsmaatregelen die nodig zijn om de pati\u00ebnt te beschermen door de overdracht op de pati\u00ebnt, het personeel en de bezoekers te onderbreken op basis van de wijze van overdracht van infectieuze ziekteverwekkers, zoals aanbevolen in advies 9277 van de HGR. Het gaat om de preventie van contact-, druppel- en luchtoverdracht van ziektekiemen.<\/p>\n

V\u00f3\u00f3r de huidige gezondheidscrisis werden deze bijkomende voorzorgsmaatregelen voornamelijk toegepast voor de preventie van contactoverdracht na gevallen van scabi\u00ebs of pediculose.\u00a0<\/span><\/p>\n

De COVID-19-crisis heeft ook de impact aangetoond van architectonische beperkingen op diensten die de contacten en de socialisatie van pati\u00ebnten willen bevorderen. Sommige pati\u00ebnten zijn amper in staat instructies op te volgen en \u00abisolatie\u00bb stelt hen bloot aan verergering van hun psychische pathologie. De crisis heeft ook aangetoond hoe belangrijk de rol van het ziekenhuishygi\u00ebneteam was bij elke \u00absanitaire isolatie\u00bb om de rechtvaardiging ervan te verduidelijken en verwarring met vrijheidsberoving om psychiatrische redenen te vermijden. Er zij op gewezen dat het soms ook nodig is isolatie om psychiatrische redenen te combineren met de toepassing van bijkomende voorzorgsmaatregelen om het infectierisico te beperken. Deze situatie bewijst hoe complex en risicovol het kan zijn voor zowel het personeel als de andere pati\u00ebnten.\u00a0<\/span><\/p>\n

De audit staat ook stil bij de registratie van infecties. In tegenstelling tot de acute ziekenhuizen gebeurt dit in de psychiatrische setting doorgaans zeer weinig, met name wat MRSA betreft. Het lijkt dan ook wenselijk de registratie van de belangrijkste soorten infecties die in de psychiatrische setting voorkomen, op te volgen. In een studie bij gehospitaliseerde psychiatrische pati\u00ebnten in Belgi\u00eb (een prospectieve dynamische cohortstudie tussen 2001-2014) waren de meest frequente infecties: infectieuze dermatitis en infecties van de bovenste en onderste luchtwegen (Haenen, 2016). De resultaten van deze studie brengt ons er ook toe de registratie van urineweginfecties, gastro-enteritis, hepatitis B of C, genitale infecties en conjunctivitis te overwegen. Momenteel worden de in het geautomatiseerde pati\u00ebntendossier geregistreerde gegevens echter nog niet gebruikt voor een continue monitoring van deze infecties.\u00a0<\/span><\/p>\n

Om het risico op overdracht van ziekteverwekkende kiemen te beperken, moeten ook ten aanzien van de diensten buiten de instelling maatregelen genomen worden. Transfers, zowel in- als uitgaande, vormen altijd een riskanter tijdvenster. Dit impliceert een zorgvuldige communicatie met de instellingen maar ook met de vervoersdiensten via de beschikbare HGR- en AViQ-fiches (Agence pour une Vie de Qualit\u00e9).\u00a0<\/span><\/p>\n

Ook bij interne transfers is een correcte overdracht van informatie van belang, ter bescherming van de pati\u00ebnt, de verschillende betrokkenen en de gemeenschap. Dit betreft zowel\u00a0 <\/span>verplaatsingen tussen diensten voor een langdurig verblijf of \u00abtime out\u00bb, als voor het uitvoeren van onderzoeken in de medisch-technische dienst.<\/p>\n

De HGR stelt ook dat het ethisch ontoelaatbaar is om een pati\u00ebnt op grond van zijn of haar besmettingsstatus de toegang te weigeren. Het ziekenhuis kan de opname uitstellen om regelingen te treffen, maar moet zich aanpassen en de nodige bijkomende voorzorgsmaatregelen voorzien.<\/p>\n

De huidige gezondheidscrisis heeft gezorgd voor het versterken van de anamnese en de documentatie ervan in het pati\u00ebntendossier, en voor een grotere betrokkenheid van het ziekenhuishygi\u00ebneteam bij de voorbereiding van een opname van pati\u00ebnten met een positieve PCR-test. In noodsituaties, zoals het in observatie plaatsen, werd besloten bij twijfel bijkomende voorzorgsmaatregelen in te stellen in afwachting van het advies van het ziekenhuishygi\u00ebneteam en van de resultaten van de staalname.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kort samengevat \u00a0<\/span><\/b><\/h3>\n

Het gebruik van een klinische audit biedt het voordeel zwakke punten en prioritaire acties op objectieve wijze te documenteren.<\/p>\n

Het is duidelijk dat de middelen en procedures globaal genomen aanwezig zijn, maar dat er behoefte is aan toezicht op en evaluatie van de toepassing van de verschillende maatregelen en van de impact ervan op de begunstigden.\u00a0<\/span><\/p>\n

Het uitgangspunt voor de verschillende maatregelen is de vertaling van deze initi\u00eble audit in een actieplan met prioriteiten. Het ziekenhuishygi\u00ebneteam is een essenti\u00eble speler bij het opstellen en uitvoeren van dit plan. Dit vereist de steun van de directie, maar ook de betrokkenheid van het werkveld en transversaal binnen de instelling.\u00a0<\/span><\/p>\n

Beleidsmatig toont deze audit ook duidelijk aan dat alles begint met het opstellen van het strategisch infectiebestrijdingsplan. Dit plan moet het op termijn mogelijk maken infectiecontrole in de algemene strategie van de instelling te integreren. Dit omvat de omschrijving van de doelstellingen, de verdeling van de taken en het opzetten van een monitoringsysteem. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich optimaal achter de procedures schaart en die ook naleeft, is het noodzakelijk de actoren op het terrein hier in ruime mate bij te betrekken, met de steun van de referentiepersonen en het ziekenhuishygi\u00ebneteam.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wat de standaardvoorzorgsmaatregelen betreft, blijft het promoten van handhygi\u00ebne de absolute prioriteit. Net zo belangrijk is dat de instelling een standpunt inneemt tegenover werkkledij en het beheer daarvan, en dat de onderhouds- en schoonmaakprocedures worden opgevolgd.\u00a0<\/span><\/p>\n

De registratie en het gebruik van gegevens over OV\u2019s, en de opleiding van het personeel moeten worden geoptimaliseerd om het optreden en het risico op herhaling ervan te beperken.\u00a0<\/span><\/p>\n

Het beleid inzake antibioticagebruik moet worden verspreid, besproken in medische vergaderingen en nageleefd.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wat de specifieke voorzorgsmaatregelen betreft, is het beheer van de persoonlijke beschermingsmiddelen en de opleiding in het gebruik ervan bij de invoering van bijkomende voorzorgsmaatregelen eveneens een prioriteit. Bij het beheer van de inkomende en uitgaande transfers moet duidelijk rekening worden gehouden met het infectieuze aspect.\u00a0<\/span><\/p>\n

Een andere grote uitdaging zal erin bestaan pati\u00ebnten met chronische pathologie\u00ebn te responsabiliseren en bij deze aanpak te betrekken (patient empowerment) door het naleven van isolatiemaatregelen en handhygi\u00ebne (Aujoulat, 2007). Deze uitdaging alleen al is een specifieke studie waard.<\/p>\n

Misschien een opportuniteit om behandeld te worden door een andere student van het \u2018Certificat interuniversitaire en Hygi\u00e8ne hospitali\u00e8re\u2019<\/i>?\u00a0<\/span><\/p>\n

Bibliografie<\/b><\/h3>\n

Aujoulat Isabelle, 2007, L\u2019empowerment des patients atteints de maladie chronique, des processus multiples : auto d\u00e9termination, auto-efficacit\u00e9, s\u00e9curit\u00e9 et coh\u00e9rence identitaire, Th\u00e8se de doctorat en sant\u00e9 publique, Universit\u00e9 Catholique de Louvain.<\/p>\n

Agence pour une Vie de Qualit\u00e9, 2020,\u00a0 <\/span>Plan interne d\u2019urgence adapt\u00e9 aux sp\u00e9cificit\u00e9s des structures d\u2019h\u00e9bergement des secteurs de la sant\u00e9 \u2013 \u00e0 l\u2019exception des h\u00f4pitaux \u2013, du handicap et de l\u2019action sociale afin d\u2019aider les structures d\u2019h\u00e9bergement pour l\u2019\u00e9laboration et la mise en \u0153uvre de celui-ci, AViQ, Charleroi.<\/p>\n

BAPCOC en Sciensano, 2019, \u201cKwaliteitsindicatoren voor ziekenhuishygi\u00ebne. Lastenboek: definities, instructies voor het invullen en bewijselementen.\u201d\u00a0<\/span><\/p>\n

[URL : http:\/\/www.nsih.be\/download\/IQ\/2018_cahier_des_charges_IQ.pdf geraadpleegd op 2 mai 2021 (Aangehaald in de bijlage bij het gedetailleerde actieplan)\u00a0<\/span><\/p>\n

BeSWIC, Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk, 2021, \u201cAankoopprocedure\u201d, [URL : https:\/\/www.beswic.be\/nl\/themas\/beschermingsmiddelen\/basisprincipes-van-cbm-en-pbm\/aankoopprocedure , geraadpleegd op 13 maart 2021].\u00a0<\/span><\/p>\n

Byl B., 2019, Plan strat\u00e9gique, objectifs annuels, bilan, Support de cours certificat interuniversitaire en hygi\u00e8ne hospitali\u00e8re 6\u00e8me \u00e9dition, Universit\u00e9 Libre de Bruxelles.\u00a0<\/span><\/p>\n

CDC, Centers for Disease Control and Prevention, 2021, \u201cOptions for evaluating environmental cleaning \u201c, [URL: https:\/\/www.cdc.gov\/hai\/toolkits\/appendices-evaluating-environ-cleaning.html, geraadpleegd op 17 maart 2021].<\/p>\n

CNP Saint-Martin, 2020, Plan d\u2019urgence interne Covid-19, version 2.0, Namur<\/p>\n

Codex over het welzijn op het werk Boek VI.- Chemische, kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische agentia Titel 1.- Chemische agentia<\/p>\n

\u2022 5109, Aanbevelingen inzake het beheer van medisch verzorgingsafval (2005)
\n\u2022 8363, Aanbevelingen met betrekking tot de infectiebeheersing bij tandheelkundige zorgverlening (2011)
\n\u2022 8364, Aanbevelingen inzake bacteriologische controles van de omgeving binnen de verzorgingsinstellingen (2010)
\n\u2022 8429, Aanbevelingen betreffende de preventie van accidentele contacten met bloed en andere lichaamsvochten in de verzorgingsinstellingen. (2011)
\n\u2022 8579, Aanbevelingen voor de preventie van besmetting met tuberculose in zorginstellingen. (2013)
\n\u2022 8580, Aanbevelingen betreffende infectiebeheersing bij bouwen, verbouwen en technische werkzaamheden in zorginstellingen.\u00a0 <\/span>(2013)\u00a0
\n<\/span>\u2022 9256,Aanbevelingen voor sterilisatie van medische hulpmiddelen. (2017)
\n\u2022 9277, Aanbevelingen inzake preventie, beheersing en aanpak van pati\u00ebnten die drager zijn van tegen antibiotica multiresistente bacteri\u00ebn (MDRO) in zorginstellingen.\u00a0 <\/span>(herziening 2020)
\n\u2022 9344, Aanbevelingen inzake handhygi\u00ebne tijdens de zorgverlening. ( herziening 2018)
\n\u2022 9345, Aanbevelingen voor de beheersing en preventie van Clostridium difficile-infecties in zorginstellingen. (2017)
\n\u2022 9444, Aanbevelingen inzake de behandeling van het textiel van zorginstellingen. (2018)<\/p>\n

Devkaran Subashnie, O-Farell Patrick, 2015, The impact of hospital accreditation on quality measures: an interrupted time series analysis, BMC Halt Services Research, 15:137.<\/p>\n

Demaiter G., 2018,\u00a0 <\/span>\u201cKritische reflectie op de set federale kwaliteitsindicatoren ziekenhuishygi\u00ebne\u201d, Samenvatting van de toespraak gehouden op de studiedag verpleegkundigen infectiebeheersing (44ste week van de verpleegkundigen en vroedvrouwen), 19 maart 2018, Oostende [URL : http:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/kritische-reflectie-op-de-set-federale-kwaliteitsindicatoren-ziekenhuishygiene\/?lang=nl geraadpleegd op 8 april 2021].<\/p>\n

ECDC, European Centre for Disease Prevention and Control, 2017, \u201cPuntprevalentiestudie van zorginfecties en antimicrobieel gebruik \u00a0 <\/span>in Europese chronische zorginstellingen, Belgisch protocol – Psychiatrie\u201d, [URL :\u00a0 <\/span>https:\/\/www.wiv-isp.be\/nsih\/download\/LTCF\/PSY\/HALT3_PSY_Protocol_NL_V4.pdf, geraadpleegd op 8 april 2021.\u00a0<\/span><\/p>\n

Eveillard M, Manuel Ch, Mounier M, Sarnel M, Caer M, Bourlioux P, 1998, \u00ab Evaluation de l\u2019efficacit\u00e9 de trois m\u00e9thodes de surveillance des infections nosocomiales en psychiatrie \u00bb, M\u00e9decine et Maladies Infectieuses, Volume 28, Issue 12, Pages 962-966, ISSN 0399-077X<\/p>\n

Eveillard M., Manuel C., Caer M., Sarnel C., Bourlioux P., 1999, \u201cUne \u00e9quipe d\u2019hygi\u00e8ne dans un \u00e9tablissement de sant\u00e9 mentale \u2013 Particularit\u00e9s du milieu psychiatrique et cons\u00e9quences sur les mesures \u00e0 mettre en place prioritairement\u201d, [URL : https:\/\/www.hygienes.net\/boutique\/hygienes-2\/une-equipe-dhygiene-dans-un-etablissement-de-sante-mentale-particularites-du-milieu-psychiatrique-et-consequences-sur-les-mesures-a-mettre-en-place-prioritairement\/ geraadpleegd op 6 februari 2021.<\/p>\n

Godin G., 1991,\u00a0 <\/span>\u201cL\u2019\u00e9ducation pour la sant\u00e9 : les fondements psychosociaux de la d\u00e9finition des messages \u00e9ducatifs\u201d, Sciences Sociales et Sant\u00e9, vol.9, n\u00b01, [URL : https:\/\/www.irepspdl.org\/_docs\/Fichier\/2015\/4-150318091015.pdf geraadpleegd op 19 mei 2021.<\/p>\n

Haenen R., Vandenbroek S., 2016, \u201cEffect van een preventiecampagne op de infectieprevalentie bij gehospitaliseerde psychiatrische pati\u00ebnten in Belgi\u00eb: een dynamische prospectieve cohortstudie (2001-2014)\u201d, Nosoinfo, vol.10, nr. 3, [URL : http:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/effect-van-een-preventiecampagne-op-de-infectieprevalentie-bij-gehospitaliseerde-psychiatrische-patienten-in-belgie-een-dynamische-prospectieve-cohortstudie-2001-2014\/?lang=nl, geraadpleegd op 6 februari 2020.\u00a0<\/span><\/p>\n

Havill Nancy L. 2013, \u201cBest practices in disinfection of noncritical surfaces in the health care setting: creating a bundle for success\u201d, Am J Infect Control ;41(5 Suppl):S26-30<\/p>\n

WIV – Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, 2008,\u00a0 <\/span>\u201cNationale studie van de niet-rapportering van accidentele bloedcontacten in de Belgische ziekenhuizen. Resultaten 2006-2007\u201d, EPI reports 2008\/2505\/012, Brussel.<\/p>\n

WIV – Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid ,2008, \u201cSurveillance van accidentele bloedcontacten in Belgische ziekenhuizen- resultaten 2003-2007\u201d, IPH\/EPI reports 2008-004, Brussel.<\/p>\n

Kirkpatrick D.L., Kirkpatrick J.D.,2009, Evaluating training programs, The Four Levels,Third edition.S.l: Berret-Koehler, p373.<\/p>\n

MSSS, Minist\u00e8re de de la Sant\u00e9 et des Services sociaux, 2008,\u00a0
\n<\/span>Les zones grises, processus d\u2019attribution des responsabilit\u00e9s, Qu\u00e9bec,\u00a0
\n<\/span>[URL : https:\/\/publications.msss.gouv.qc.ca\/msss\/fichiers\/2007\/07-209-04.pdf geraadpleegd op 10 april 2021.<\/p>\n

Rosenstock I., 1974, \u201cThe Health Belief Model and Preventive Health Behavior\u201d, Health Education Monographs, vol.2 n\u00b04, pp.354-386.\u00a0<\/span><\/p>\n

Shodu N., Simon A., 2020,\u00a0 <\/span>\u201cEvolutie van de naleving van handhygi\u00ebne in psychiatrische instellingen\u201d Nosoinfo, vol.14 nr. 3 [URL : http:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/evolutie-van-de-naleving-van-handhygiene-in-psychiatrische-instellingen\/?lang=nl geraadpleegd op 13 maart 2021.<\/p>\n

FOD Volksgezondheid, directoraat-generaal Organisatie Gezondheidszorgvoorzieningen, 2007, \u201cNota Christiaan Dekoster van 19 juli 2007 inzake KB van 26 april 2007 tot wijziging van het KB van 23 oktober 1964 tot bepaling van de normen die door de ziekenhuizen en hun diensten moeten worden nageleefd\u201c, [URL:https:\/\/overlegorganen.gezondheid.belgie.be\/sites\/default\/files\/documents\/belgische_commissie_voor_de_coordinatie_van_het_antibioticabeleid-fr\/15174562_fr.pdf , geraadpleegd op 15\/2\/2021.<\/p>\n

World Health Organization, 2009, Guidelines on hand hygiene in health care: first global patient safety challenge clean care is safer care, the WHO multimodal hand hygiene improvement strategy, WHO, Gen\u00e8ve, [URL: https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK144032\/ geraadpleegd op 13 maart 2021.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\t
<\/form> \t
\t\tDownload article as PDF<\/a> \t<\/div> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Om als verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist in een operationeel team voor ziekenhuishygi\u00ebne aan de slag te gaan is een duidelijke visie op de verwachtingen en de uit te voeren taken vereist.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4720,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-non-classe"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4732"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4737,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4732\/revisions\/4737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}