![\"\"](\"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/19-750x524.jpg\")
<\/b><\/h2>\n<\/b><\/h2>\nEen korte woordje van de Voorzitter<\/b><\/p>\n
Tijdens mijn 10 jaar voorzitterschap van de ABIHH heeft de plaats van verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten die lesgeven binnen onze vereniging soms aanleiding gegeven tot debat en discussies, met name in relatie tot de statuten van de vzw:<\/p>\n
-aanvankelijk met betrekking tot de mogelijkheid om volledig lid te zijn van de ABIHH,<\/p>\n
-later, in het kader van de integratie als lid van de raad van bestuur.<\/p>\n
Verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten in een zorginstelling en verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten in het onderwijs \u2026 voeren zij dezelfde strijd?
Het is duidelijk dat de ene niet zonder de andere kan, nog specifieker als beide aan dezelfde opleidingscriteria voldoen.<\/p>\n
Als ik de rollen en verantwoordelijkheden van elk van hen vergelijk, is hun uiteindelijke doel altijd hetzelfde: het beheersen en voorkomen van zorginfecties teneinde de pati\u00ebnt hoogwaardige en veilige zorg te bieden, ieder met een andere benadering:<\/p>\n
-de verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist in een zorginstelling: het toezicht op infecties, het implementeren van preventieprotocollen, kennis van pathogenen, de analyse van epidemiologische gegevens, het beheersen van epidemie\u00ebn of antibioticaresistentie, het vermogen om in teamverband te werken en de opleiding van medewerkers.<\/p>\n
-de verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist die verpleegkunde onderwijst: de nadruk ligt op de overdracht van pathogenen, theoretische lessen, praktische simulaties en klinische stages. Hij\/zij maakt studenten
bewust van de uitdagingen van infectiebeheer en bereidt hen zo voor op het omgaan met echte situaties.<\/p>\n
En op het gebied van de vereiste vaardigheden?<\/p>\n
Een gemeenschappelijk element: het belang van continue opleiding in beide rollen om toekomstige professionals op te leiden en werkwijzen bij te werken, met als doel het hebben van bekwame zorgverleners die zich bewust zijn van de uitdagingen van het beheersen en de preventie van zorginfecties.<\/p>\n
De pedagogische aspecten zijn zeker meer ontwikkeld bij verpleegkundige docenten dan bij verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten in de praktijk. Daarom krijg ik de kans om dit punt te behandelen tijdens het Interuniversitair Certificaat: Infectiepreventie en ziekenhuishygi\u00ebne.
Verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten die verpleegkunde onderwijzen. Het woord is aan hen …<\/p>\n
De opleiding tot verpleegkundige vandaag in Belgi\u00eb<\/b><\/p>\n
In Belgi\u00eb bestaan er verschillende trajecten om verpleegkundige te worden: het hogere niveau (Bachelor Verpleegkundige verantwoordelijk voor\u00a0 <\/span>algemene zorg in het Korte Type Hoger Onderwijs (voltijds \u2013 4 jaar \u2013 aan de Hogeschool OF Hoger Onderwijs in Sociale Promotie \u2013 5 jaar) en het niveau secundair onderwijs (Getuigschrift ziekenhuisverpleegkundige \u2013 3,5 jaar).<\/p>\n Sinds 28 juni 2023 is de nieuwe verpleegkundig praktijkmedewerker, genaamd Assistent in de Verzorging (AESI \u2013 3 jaar) \u2013 in het Nederlands basisverpleegkundige \u2013 ge\u00efntroduceerd in onze wetgeving (FOD Justitie, 2023). Het zal tot juni 2026 duren voordat de eerste afgestudeerden in Vlaanderen zichtbaar zullen zijn.<\/p>\n De opleiding tot Bachelor Verpleegkundige Verantwoordelijk voor Algemene Zorg (VVAZ) heeft de afgelopen jaren verschillende wijzigingen doorgemaakt. E\u00e9n van de grootste veranderingen was de overgang van de opleiding van 3 naar 4 jaar sinds september 2016. Deze overgang van 180 studiepunten (ECTS) naar 240 studiepunten (inclusief een minimum van 2.300 uur klinische opleiding) was een verplichte wijziging om te voldoen aan de Europese richtlijnen.<\/p>\n De rol van ziekenhuishygi\u00ebne en infectiepreventie in de opleiding van studenten verpleegkunde: inhoud en docenten<\/b><\/p>\n Inhoud<\/b><\/p>\n Het studieprogramma dat leidt tot de titel van verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (decreet van 30 juni 2016 vervangen door het decreet van 12 november 2020) omvat theoretisch onderwijs en klinisch onderwijs (praktijk).<\/p>\n Theoretisch onderwijs: onder de sleutelwoorden die in de opleiding moeten voorkomen, zijn uiteraard de woorden \u00abhygi\u00ebne\u00bb en \u00abmicrobiologie (bacteriologie, virologie, parasitologie)\u00bb.<\/p>\n De academische organisatie van de studies legt een kader op, maar laat ook vrijheid aan elke organiserende macht.<\/p>\n Om maximale pedagogische samenhang tussen bacheloropleidingen verpleegkunde in Franstalig Belgi\u00eb te waarborgen, is sinds 2023 een nieuw competentiekader beschikbaar, gevalideerd door de ARES (Acad\u00e9mie de Recherche et d\u2019Enseignement Sup\u00e9rieur).<\/p>\n Klinisch onderwijs: de competentie om het zorgproject uit te voeren (het uitvoeren van verpleegkundige activiteiten op het terrein) omvat onder andere het naleven van hygi\u00ebne, veiligheid, asepsie …, en dit vanaf het eerste jaar van de opleiding tot en met het laatste jaar.<\/p>\n Als voorbeelden voor elk van onze 2 Hogescholen, wordt hieronder concreet weergegeven hoe de opleiding in verband met hygi\u00ebne wordt aangepakt:<\/p>\n \u2022 HEFF:<\/b> de cursus ziekenhuishygi\u00ebne wordt gegeven in het 1e semester van het eerste opleidingsjaar. Deze cursus duurt 30 uur en is voornamelijk theoretisch.<\/p>\n Een praktische oefenwerkplaats in kleine groepen wordt specifiek georganiseerd over handhygi\u00ebne v\u00f3\u00f3r de eerste stage.<\/p>\n Een samenwerking met onze voorkeurspartner (CHU Brugmann) maakt de organisatie mogelijk van een onthaalochtend voor eerstejaars studenten v\u00f3\u00f3r hun eerste stage, inclusief een ontmoeting met de ziekenhuishygi\u00ebnisten en spelmomenten over het thema hygi\u00ebne in het ziekenhuis.<\/p>\n In het tweede jaar wordt er een praktische training in kleine groepen georganiseerd over de bijkomende voorzorgsmaatregelen v\u00f3\u00f3r de eerste stage.<\/p>\n \u2022 HELMO:<\/b> De cursus ziekenhuishygi\u00ebne wordt gegeven in het eerste semester van het eerste opleidingsjaar. Deze cursus duurt 24 uur en is voornamelijk theoretisch.<\/p>\n Het praktische aspect van hygi\u00ebne wordt voornamelijk behandeld in de cursussen beroepspraktijk.<\/p>\n Er worden elk academiejaar twee onderwijsactiviteiten georganiseerd:<\/p>\n – E\u00e9n is bedoeld voor tweedejaarsstudenten (blok 2) en bestaat uit een quiz. Dit is een gelegenheid om enkele hygi\u00ebneconcepten op een speelse manier op te frissen door een competitie te cre\u00ebren tussen de twee klassen van blok 2.<\/p>\n – De tweede is georganiseerd voor studenten verpleegkunde en vroedkunde in het laatste jaar: de \u00abhygi\u00ebnedag\u00bb biedt ook een speelse herhaling van de concepten van infectiepreventie. Deze dag wordt al meer dan 10 jaar georganiseerd en sinds 2025 zijn verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten van 3 ziekenhuisinstellingen in Luik actief betrokken bij deze dag.<\/p>\n Daarnaast is al jarenlang een project:\u00ab hygi\u00ebne en asepsis\u00bb van 1\/10 werkbelasting ingebouwd. Deze taak heeft tot doel de hygi\u00ebneopleiding van onze studenten te stimuleren en de inhoud van onze cursussen up-to-date te houden. Dit laatste doel is onder andere mogelijk dankzij de mogelijkheid om de vergaderingen van de ABIHH bij te wonen.<\/p>\n Over het algemeen wordt voor onze 2 hogescholen de toepassing van hygi\u00ebneconcepten behandeld tijdens de lessen beroepspraktijk en vooral tijdens de verschillende stageperiodes. Praktijkbeoefenaars op het terrein spelen een cruciale rol bij het praktijkleren van hygi\u00ebne-aspecten binnen en buiten de ziekenhuisomgeving.<\/p>\n Docenten<\/b><\/p>\n Docent \u00e9n verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist zijn in een hogeschool in 2025?<\/p>\n Het profiel van de docenten (Assistent-Docent \u2013 MA) die de theoretische lessen over hygi\u00ebne geven, kan divers zijn. De minimale voorwaarden zijn: bachelor verpleegkundige, houder van een Master (openbare gezondheid, ziekenhuisbeheer, …) en een pedagogische titel CAPAES (Certificaat van Pedagogische Bekwaamheid aangepast aan Hoger Onderwijs). Het volgen van een aanvullende opleiding in ziekenhuishygi\u00ebne is een pluspunt, maar niet verplicht.<\/p>\n Let op ! Enkel verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten zijn lid van de ABIHH!<\/p>\n Op het gebied van opleiding op school en in de praktijk bestaan er 4 verschillende profielen van lesgevers:<\/p>\n -de MA zonder interuniversitaire certificering in infectiepreventie en ziekenhuishygi\u00ebne<\/p>\n -de MA met interuniversitaire certificering in infectiepreventie en ziekenhuishygi\u00ebne<\/p>\n -de verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist met pedagogische titel<\/p>\n – de verpleegkundige-ziekenhuishygi\u00ebnist zonder pedagogische titel.<\/p>\n Als voorbeeld, voor elk van onze 2 hogescholen, volgt hier het profiel van de docenten die de cursus hygi\u00ebne geven:<\/p>\n \u2022 HEFF:<\/b> de cursus werd gegeven door een docente, assistent-docent, houder van een aanvullende opleiding in hygi\u00ebne, lid van de ABIHH, en dit gedurende 7 jaar.<\/p>\n Sinds 2 jaar is dit niet meer het geval: de cursus wordt gegeven door een ervaren docente, maar zij heeft geen certificaat in ziekenhuishygi\u00ebne.<\/p>\n \u2022 HELMO:<\/b> de cursus wordt gegeven door drie docenten voor 4 klassen van het eerste jaar.<\/p>\n 2 MA-houders hebben het certificaat in ziekenhuishygi\u00ebne,<\/p>\n 1 MA-houder zonder certificaat in ziekenhuishygi\u00ebne.<\/p>\n Over het algemeen geldt voor onze 2 hogescholen dat de docenten die de studenten begeleiden tijdens stages (klinisch onderwijs) ervaren verpleegkundigen zijn met een pedagogische graad (CAPAES).<\/p>\n We wilden onze studenten bevragen over hun perceptie van ziekenhuishygi\u00ebne. Een Forms-enqu\u00eate van een tiental vragen werd aangeboden aan de studenten Verpleegkundige Verantwoordelijke voor Algemene Zorg (VVAG) van de twee hogescholen, van het eerste jaar tot het laatste jaar, in de loop van het tweede semester van het academiejaar 2024-25.<\/p>\n Deze enqu\u00eate bevatte vragen met korte antwoorden en een reeks stellingen waarop zij zich moesten positioneren op een Likertschaal.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n We hebben 449 ingevulde vragenlijsten kunnen verzamelen.<\/p>\n In eerste instantie, als ze \u00abziekenhuishygi\u00ebne\u00bb moesten defini\u00ebren, zouden ze woorden gebruiken die we kunnen indelen in 3 \u00abaspecten\u00bb van ziekenhuishygi\u00ebne.<\/p>\n Opmerking: ongeacht het studiejaar van de student, zijn het steeds dezelfde 3 \u00abaspecten\u00bb die terugkomen:<\/p>\n 1. Schoon \/ netheid \/ asepsie<\/p>\n 2. Belangrijk \/ onmisbaar \/ essentieel<\/p>\n 3. Veiligheid \/ bescherming \/ preventie<\/p>\n Bovendien wordt het aspect \u00abonmisbaar\u00bb en het aspect \u00abveiligheid\u00bb ook teruggevonden in de resultaten van een andere vraag, waarbij 98,5% van de studenten hygi\u00ebne als onmisbaar beschouwt en 98% van de studenten hygi\u00ebne essentieel acht voor de veiligheid van de pati\u00ebnt.<\/p>\n Het belang van ziekenhuishygi\u00ebne wordt dus vanaf het eerste jaar al duidelijk erkend. Het is echter interessant om te vermelden dat 11% aangeeft het gevoel te hebben dat het niet naleven van hygi\u00ebne niet zoveel impact heeft op de pati\u00ebnt als men ons wil doen geloven.<\/p>\n Deze studenten worden vervolgens geconfronteerd met de realiteit van de stageplaatsen. Deze stageplaatsen zijn de bevoorrechte plekken waar de vaardigheden van ons beroep zullen worden ontwikkeld.<\/p>\n We hebben hen gevraagd het waargenomen verschil te beoordelen tussen ziekenhuishygi\u00ebne zoals die op school wordt onderwezen en zoals die wordt toegepast op de verpleegafdelingen. Deze verschillen worden gemiddeld beoordeeld met 2,98\/5.<\/p>\n Een meerderheid van de studenten (212) heeft 3\/5 geantwoord.<\/p>\n Dit waargenomen verschil weerspiegelt zich in de resultaten van andere vragen: \u00e9\u00e9n van de verzoeken om de opleiding in ziekenhuishygi\u00ebne te verbeteren, zou daarnaast zijn om gedurende de hele opleiding herinneringen te krijgen, maar vooral om trainingen te volgen in praktische aanpassingen aan het werkveld.<\/p>\n 41% van de studenten vindt dat het observeren van zorgprofessionals die de hygi\u00ebneregels niet naleven hun eigen naleving van deze regels kan be\u00efnvloeden en voor 47% hangt de naleving samen met de werkdruk op de afdeling.<\/p>\n Daarentegen benadrukken 34% hun professionele bewustzijn als factor voor hun naleving van ziekenhuishygi\u00ebne.<\/p>\n Tegenover deze niet-naleving van hygi\u00ebneprincipes geven sommige studenten op nederige wijze enkele reflecties mee: als we ons\u00a0 <\/span>in de plaats van onze pati\u00ebnten verplaatsen, zouden we zelf op deze manier behandeld willen worden?<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Welke factoren be\u00efnvloeden de naleving van de hygi\u00ebneregels door studenten verpleegkunde?<\/p>\n \u2022 De actualisering van de kennis van de lesgevers (assistent-docent \u2013 MA) die de hygi\u00ebnecursus geven?<\/p>\n \u2022 De inhoud van de cursus hygi\u00ebne, in termen van uren, actualisering, herhaling gedurende de hele opleiding?<\/p>\n \u2022 De observatie van de zorgverleners die hen begeleiden tijdens de stages: de begrippen model, voorbeeld, referentie die de zorgverleners voor de studenten vertegenwoordigen zijn fundamenteel.<\/p>\n Ons onderzoek toont aan dat studenten voor zichzelf EN voor de zorgverleners \u00abopfrissing\u00bb wensen op het gebied van opleiding, om de naleving van de ziekenhuishygi\u00ebne in de zorg te waarborgen.<\/p>\n We zouden daarom de volgende punten kunnen suggereren:<\/p>\n – Suggesties met betrekking tot de opleiding:<\/p>\n 1. Voornamelijk voortdurende herhalingen gedurende de gehele opleiding<\/p>\n 2. Workshops + praktische oefeningen die dichter bij de realiteit van het werkveld liggen<\/p>\n 3. Regelmatige bewustmakingscampagnes: de gevolgen van het niet naleven van hygi\u00ebne benadrukken<\/p>\n – Suggesties voor de verpleegteams:<\/p>\n 1. Regelmatige herinneringen<\/p>\n 2. Professioneel bewustzijn: jezelf in de plaats van onze pati\u00ebnten stellen -> zouden we zelf op deze manier behandeld willen worden?<\/p>\n Dit werk, hoewel op kleine schaal uitgevoerd, leidt toch tot mogelijke reflectie voor de toekomst. Ziekenhuishygi\u00ebne en de preventie van zorginfecties zijn permanent aanwezig in de opleiding (en de evaluatie), op een doorlopende en transversale manier, gedurende de 4 opleidingsjaren, zowel op school als in de stageomgeving. Door de studenten die wij in onze \u00abenqu\u00eate\u00bb hebben ondervraagd, wordt hygi\u00ebne beschouwd als essentieel, synoniem voor veiligheid of bescherming, en verbonden met asepsie. Voor hen is het naleven van hygi\u00ebne onontbeerlijk, essentieel voor veiligheid. Ze zien het weinig als een verplichting, maar erkennen dat het moeilijk volledig toe te passen is. Voor een zeer grote meerderheid van hen (86%) is er een vrij groot verschil tussen de opleiding op school over het onderwerp en de praktische toepassing van de aangeleerde concepten op de werkvloer.<\/p>\n Het aspect dat verband houdt met de realiteit van het terrein zoals ervaren door verpleegkundigen-ziekenhuishygi\u00ebnisten vormt een meerwaarde voor de docenten en biedt de gelegenheid om er samen over te discussi\u00ebren, zowel binnen de ABIHH als tijdens uitnodigingen op scholen.<\/p>\n Een extraatje zou zijn dat elke docent ook professionele ervaring heeft in een zorginstelling, net zoals andersom?<\/p>\n Of het nu studenten of zorgprofessionals zijn, de waardering van permanente opleiding en de betrokkenheid bij de preventie van zorginfecties zijn hetzelfde.<\/p>\n Het belang van infectiebeheersing binnen instellingen, evenals de cruciale rol van onderwijs bij de opleiding van toekomstige professionals, zijn complementair.<\/p>\n Dan rijst de vraag over de ervaring en realiteit van onze toekomstige verpleegkundigen.<\/p>\n Onderwijs en praktijk, gelijke werkwijzen? \u2026 In ieder geval vormt de aanwezigheid van een -ziekenhuishygi\u00ebnist als docent in de Raad van Bestuur van de ABIHH nog steeds een meerwaarde.<\/p>\n Een gedachte om in ieder geval verder over na te denken\u2026..<\/p>\n Bibliografie<\/b><\/p>\n ARES. (2023). R\u00e9f\u00e9rentiel de comp\u00e9tences Bachelier Infirmier Responsable de Soins G\u00e9n\u00e9raux. Bruxelles.<\/p>\n SPF Justice. (2023, Juin 28). Banque de donn\u00e9es Justel – Modifications r\u00e9centes. R\u00e9cup\u00e9r\u00e9 sur Moniteur Belge: https:\/\/www.ejustice.just.fgov.be\/cgi_loi\/change_lg.pl?language=fr&la=F&table_name=loi&cn=2023062803<\/p>\n Cochard-Graslin, H. (2019, Avril\/mai). Hygi\u00e8ne hospitali\u00e8re en Ifsi : une plaie \u00e0 enseigner ? Objectifs Soins et Management(268), pp. 40-42.<\/p>\n Hardy-Massard, S. G.-L. (2020). Le rapport aux r\u00e8gles d\u2019hygi\u00e8ne aupr\u00e8s d\u2019\u00e9tudiants en soins infirmiers : une approche \u00e9thog\u00e9nique. Recherche en soins infirmiers (143(4)), pp. 35-44. doi:https:\/\/doi.org\/10.3917\/rsi.143.0035.<\/p>\nMethode<\/b><\/h2>\n
Resultaten<\/b><\/h2>\n
Discussie – Voorstellen<\/b><\/h2>\n
Conclusie<\/b><\/h2>\n
Geraadpleegde referenties<\/b><\/h2>\n
\t