{"id":1554,"date":"2016-04-04T08:14:48","date_gmt":"2016-04-04T07:14:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/?p=1554"},"modified":"2016-04-07T08:09:04","modified_gmt":"2016-04-07T07:09:04","slug":"welke-interventies-hebben-een-effect-op-de-handhygiene-van-volwassen-patienten-in-een-ziekenhuis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/welke-interventies-hebben-een-effect-op-de-handhygiene-van-volwassen-patienten-in-een-ziekenhuis\/?lang=nl","title":{"rendered":"Welke interventies hebben een effect op de handhygi\u00ebne van volwassen pati\u00ebnten in een ziekenhuis?"},"content":{"rendered":"

\"hygiene\"<\/p>\n

1. Inleiding \u00a0 \u00a0<\/span><\/b><\/h2>\n

Hygi\u00ebne is een belangrijk element van de huidige samenleving.[7] In sommige situaties is het niet meer weg te denken, bijvoorbeeld in een operatiekwartier, bij het uitvoeren van wondzorg of in ons alledaagse leven. Ook in de reclame voor thuishygi\u00ebne producten wordt steeds meer aandacht besteed aan een wetenschappelijke onderbouwing (bv. Dettol\u00ae).[4,8] Hygi\u00ebne is een belangrijk element om kwalitatieve zorg op elk niveau te kunnen verlenen.[10] In ziekenhuizen wordt hier meer aandacht aan besteed door de opkomst van resistente ziekenhuisbacteri\u00ebn. Ook zorgverstrekkers, pati\u00ebnten en hun familieleden kunnen, door aandacht te schenken aan hygi\u00ebne, een bijdrage leveren in het kader van reductie en preventie van de verspreiding van ziektekiemen. [7] Handhygi\u00ebne interventies worden erkend als zijnde effici\u00ebnt om transmissie van infecties in de gezondheidszorg te verminderen.[5]
In de literatuur wordt voornamelijk de handhygi\u00ebne van zorgverstrekkers besproken en onderzocht. De handen van gezondheidswerkers worden vaak gezien als de hoofdroute waarlangs micro-organismen zich verspreiden.[6] Istenes et al. toonden aan dat de richtlijnen rond handhygi\u00ebne steeds beter worden nageleefd door de zorgverstrekkers. Toch bedraagt de compliance hier nog steeds minder dan 50%.[6]
Maar hoe is het gesteld met de handhygi\u00ebne van de pati\u00ebnten zelf? Pati\u00ebnten worden meestal ingezet om de handhygi\u00ebne van zorgverstrekkers te observeren en hen hieraan te herinneren. Ze geven aan dat ze zich veiliger voelen indien zorgverstrekkers handhygi\u00ebne uitvoeren in hun gezichtsveld. Zo kunnen ze toezien op de kwaliteit van de handhygi\u00ebne in het ziekenhuis.[6] Als pati\u00ebnten betrokken worden in dit aspect van zorg vloeit hier een hogere pati\u00ebntparticipatie uit voort. Toenemende pati\u00ebntparticipatie leidt tot toenemende pati\u00ebntveiligheid. Een gevolg hiervan is dat de zorgverstrekkers hun compliantie (trouw) aan handhygi\u00ebnerichtlijnen eveneens stijgt.[11] Maar vaak zijn pati\u00ebnten een bron van hun eigen infecties[1], van infecties bij zorgverstrekkers en infecties bij andere pati\u00ebnten.[7] De gsm van een pati\u00ebnt[2] of het aanraken van een besmet oppervlak vormen vaak bronnen van handcontaminatie.[7]\u00a0 <\/span>De mobiliteit van pati\u00ebnten vergroot de kans op het verspreiden van bacteri\u00ebn via deze weg.[7]
Door het\u00a0 <\/span>implementeren van specifieke handhygi\u00ebne-interventies, met de focus op pati\u00ebnten, zou de handcontaminatie en bijgevolg de verspreiding van bacteri\u00ebn verminderd kunnen worden. Hierdoor zouden de zorginfecties en de hiermee gepaard gaande mortaliteit significant gereduceerd kunnen worden.[1] Het is dus belangrijk om interventies te vinden die de uitvoering van handhygi\u00ebne bij pati\u00ebnten kunnen stimuleren. Daarom ligt de focus van deze review op \u2018de effecten van de interventies rond handhygi\u00ebne bij volwassen gehospitaliseerde pati\u00ebnten\u2019.<\/p>\n

2. Methodologie <\/b><\/h2>\n

Een literatuuronderzoek werd uitgevoerd naar systematische reviews met betrekking tot handhygi\u00ebne van pati\u00ebnten binnen een ziekenhuis. Door middel van de zoektermen, weergegeven in tabel I, werden er relevante publicaties van 2005 tot 2015 opgespoord in de databanken Medline, Cochrane, CINAHL, Embase en Tripdatabase. In totaal werden 149 reviews geselecteerd op basis van hun titel. Hiervan werden 6 reviews behouden die informatie bevatten over handhygi\u00ebne van pati\u00ebnten binnen een ziekenhuissetting. Uit deze reviews bleek dat veel aandacht ging naar de impact van de pati\u00ebnt op de handhygi\u00ebne van zorgverstrekkers. Strategie\u00ebn in verband met handhygi\u00ebne voor pati\u00ebnten werden vermeld, maar concrete resultaten werden niet weergegeven. Daarom stelden we ons de vraag: \u2018Welke interventies hebben een effect op de handhygi\u00ebne van volwassen pati\u00ebnten in het ziekenhuis?<\/i>\u2019.<\/p>\n

<\/span>Tabel I: Zoektermen gebruikt voor het vinden van systematische reviews m.b.t. handhygi\u00ebne-interventies bij pati\u00ebnten, periode 2005-2015
\"Hombroeckx-nl-05\"<\/p>\n

<\/i><\/span><\/p>\n

\n

Hierna werd een literatuurstudie verricht op basis van de genoemde databanken om relevante publicaties te vinden. Artikels werden in deze review opgenomen indien ze voldeden aan de volgende inclusiecriteria :
(1) de pati\u00ebnten zijn opgenomen in een ziekenhuis;
(2) de pati\u00ebnten zijn ouder dan 18 jaar;
(3) de artikels mogen niet ouder zijn dan 10 jaar.<\/p>\n

Studies werden niet opgenomen in de review indien ze beantwoordden aan \u00e9\u00e9n van de volgende exclusiecriteria :
(1) de artikels hebben een consultatieruimte binnen een ziekenhuis als setting;
(2) het gaat om rust- en verzorgingstehuizen en thuisomgeving;
(3) handhygi\u00ebne van gezondheidsmedewerkers;
(4) artikels die geen enkele uitkomstmaat hebben over de handhygi\u00ebne van pati\u00ebnten.<\/p>\n

De gebruikte zoektermen en flow chart rond de gevonden artikels worden weergegeven in tabellen I en II.
In totaal zijn er 2799 artikels gevonden in de verscheidene databanken (Medline, Cochrane, CINAHL, Embase en Tripdatabase). Op basis van de beoordeling van de abstracten werden 407 artikels ge\u00efncludeerd, waarvan 377 artikels opnieuw werden ge\u00ebxcludeerd. Dertig artikels werden beoordeeld op basis van de volledige tekst, waarvan uiteindelijk 5 artikels werden behouden. Tenslotte werden de referenties van alle relevante studies en reviews gescreend (sneeuwbalmethode). Maar dit leverde geen bijkomstige artikels op. De taalrestricties waren Nederlands en Engels.
De inhoud van de artikels werd samengevat in tabellen om een goed overzicht te bewaren voor de onderzoekers. Elke tabel bestond uit volgende categorie\u00ebn: jaartal, probleemstelling, doelstelling\/vraagstelling\/hypothese, design, in \u2013 en exclusiecriteria, variabelen\/meetinstrumenten, procedure en analyse. De resultaten werden genoteerd in een uitkomstentabel voor elk artikel. Zo werd een goed overzicht bewaard (zie tabel IV). Om de inhoudelijke kwaliteit van de artikels te beoordelen werd er gebruik gemaakt van de Delphi \u2013 lijst.[9]\u00a0<\/p>\n

Tabel II: Flow-chart m.b.t. de selectie van de gevonden artikels
\"Hombroeckx-05\"
<\/i><\/span><\/p>\n

3. Resultaten<\/b><\/h2>\n

Het doel van deze review is om een beeld te schetsen van de effecten van pati\u00ebntgerichte interventies op de handhygi\u00ebne binnen een ziekenhuis. Om de onderzoeksvraag te beantwoorden werd een literatuurstudie uitgevoerd waarin 5 artikels ge\u00efncludeerd werden. De uiteindelijk opgenomen artikels bestonden uit twee cross-sectionele onderzoeken[1,11], \u00e9\u00e9n retrospectief onderzoek[5], \u00e9\u00e9n exploratieve piloot studie[6] en \u00e9\u00e9n prospectief gerandomiseerde studie.[7]<\/p>\n

Methodologische kwaliteit
<\/b>De methodologische kwaliteit van de artikels werd beoordeeld met behulp van de Delphi-lijst (tabel III). Elk criterium werd beoordeeld op de volgende wijze: een \u2018+\u2019 werd toegekend als het criterium werd vermeld. Een \u2018-\u2018 indien het criterium niet werd vermeld. De criteria omvatten: randomisatie, in- en exclusiecriteria, of de effectbeoordelaar geblindeerd was, of de zorgverstrekker geblindeerd was en of de pati\u00ebnt geblindeerd was, de puntschatting van de primaire uitkomstmaten en uiteindelijk de analyse van \u2018intention to treat\u2019.
De methodologie van de artikels werd niet altijd even duidelijk besproken waardoor het moeilijk was \u00a0 <\/span>om deze te beoordelen. Indien het niet duidelijk was in het artikel of een bepaalde methode gebruikt werd of niet, dan gingen de onderzoekers ervan uit dat deze methode niet toegepast werd. Op basis van deze criteria kon geconcludeerd worden dat de methodologische kwaliteit van de ge\u00efncludeerde studies matig was.<\/p>\n

Tabel III: Kwaliteitsbeoordeling van de artikels aan de hand van de Delphi-lijst
\"Hombroeckx-nl-06\"
<\/i><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/i><\/span>Studieresultaten
<\/b><\/span>Gagn\u00e9 et al. voerden een retrospectieve studie uit in het Centre Hospitalier Pierre – Le Gardeur. Hierbij kwamen drie hypothesen naar voren: (1) pati\u00ebnten kunnen hun handhygi\u00ebne verbeteren door het routinematig gebruik van alcoholgel; (2) handhygi\u00ebne kan de verspreiding van MRSA (methicilline resistente Staphylococcus aureus<\/i>) minimaliseren en reduceren; (3) systematische aandacht van de pati\u00ebnt voor handhygi\u00ebne is tevens een motivatie tot verhoogde compliance van de zorgverstrekkers voor handenwassen. Om bovenstaande hypothesen te onderzoeken werden volgende pati\u00ebntgericht interventies uitgevoerd: (a) de voordelen van goede handhygi\u00ebne werden uitgelegd aan de pati\u00ebnten en de familieleden, (b) tevens werd hen uitgelegd hoe ze hun handen moesten ontsmetten met alcoholgel (2 x\/d), (c) bovendien kregen ze een brochure over nosocomiale infecties. Honderdzestien pati\u00ebnten die langer dan 7 dagen gehospitaliseerd waren, werden nasaal gescreend (1 maal per week gedurende 4 weken). De studie toonde aan dat het aantal nosocomiale MRSA-infecties per 1000 opnames daalde met 51%. De totale hoeveelheid van nosocomiale MRSA infecties tegenover het totaal aantal\u00a0 <\/span>MRSA-positieve pati\u00ebnten (aantal ge\u00efnfecteerde dragers en asymptomatische dragers samen) daalde van 51% naar 37%. De compliance van de gezondheidsmedewerkers verbeterde met meer dan 30% tijdens deze studie, en dit zonder extra interventies. De studie bewijst dat systematische handdesinfectie een goedkope en effici\u00ebnte manier is om nosocomiale MRSA-transmissie tegen te gaan. De toegepaste pati\u00ebntgerichte interventies kunnen met geringe kosten in alle gezondheidszorgsettings gebruikt worden, ook in afgelegen gebieden met weinig middelen.[5]
<\/span>Pati\u00ebnten meer bewust maken van het belang van handhygi\u00ebne staat in lijn met de WHO richtlijnen. Deze richtlijnen benadrukken een veelvoudige aanpak waarin pati\u00ebnten, leveranciers en ziekenhuizen betrokken worden.[10] Dit is dan ook het doel van het cross-sectioneel, interviewer -administered<\/i> onderzoek (Barker et al.). Om pati\u00ebnten te betrekken in de studie kregen ze een antibacterieel doekje op hun maaltijdplateau. Drie vragen werden gesteld: (1) vindt de pati\u00ebnt het vervelend om zorgverstrekkers naar hun handhygi\u00ebne te vragen? (2) hoe dikwijls wassen de pati\u00ebnten hun handen v\u00f3\u00f3r het eten? (3) wassen de pati\u00ebnten hun handen na toiletgebruik? De eerste vraag zal niet besproken worden omdat dit onderwerp buiten de onderzoeksvraag valt. De term \u2018handen wassen\u2019 omvatte hier zowel het gebruik van water en zeep, als ontsmettingsmiddelen op basis van alcohol of antibacteri\u00eble doekjes. De studie betrof 207 pati\u00ebnten (response rate<\/i> 98.6%) die verbleven in het University of Wisconsin Hospital and Clinics. Een overgroot deel van de pati\u00ebnten (89,4%) gaf aan dat een alcoholgel langs het bed nuttig was. Van de pati\u00ebnten, die als interventie een antibacterieel doekje op hun maaltijdplateau kregen, vond 87.2% dit zinvol. In de studie werd vastgesteld dat de pati\u00ebnten die thuis zelden of nooit hun handen wassen v\u00f3\u00f3r het eten dit wel deden in het ziekenhuis. Pati\u00ebnten die thuis wel handhygi\u00ebne toepassen v\u00f3\u00f3r het eten doen dit minder in het ziekenhuis (daling van 64,7% naar 41,4%). Barker et al. stellen een analoge daling vast voor handhygi\u00ebne na toiletgebruik. Leeftijd, mobiliteit en het algemene welzijngevoel van de pati\u00ebnt zijn factoren die inspelen op het toepassen van handhygi\u00ebne v\u00f3\u00f3r het eten.[1]
<\/span>Achterhalen welk gedrag, welke houding en welke perceptie pati\u00ebnten hebben tegenover handhygi\u00ebne is een belangrijk aspect. Pati\u00ebntenparticipatie maakt deel uit van de pati\u00ebntenveiligheid.[11] Pati\u00ebnten betrekken bij de uitvoering van handhygi\u00ebne is volgens de laatste richtlijnen een geschikte strategie.[10] Het is belangrijk dat de instelling herkent dat niet elke pati\u00ebnt wil meewerken. De graad van co\u00f6peratie en motivatie van de pati\u00ebnten zijn cruciale aspecten voor eender welke handhygi\u00ebne campagne.[11] De studies van Wu et al. en Istenes et al. waren gericht op het gedrag, de perceptie en de houding die pati\u00ebnten hebben tegenover handhygi\u00ebne.[11,6]
<\/span>Wu et al. voerden een cross-sectioneel onderzoek uit in het Veterans General Hospital<\/i> met 859 participanten (303 pati\u00ebnten en 556 familieleden, response rate<\/i> 32,4%). De studie evalueerde of het belang dat pati\u00ebnten hechten aan handhygi\u00ebne hen be\u00efnvloedt in hun ziekenhuis- of dokterskeuze. De meerderheid van pati\u00ebnten (78,4 %) wou meer informatie over handhygi\u00ebne. De toepassing van handhygi\u00ebne werd door 75,9% van de pati\u00ebnten gezien als een criterium in de ziekenhuiskeuze. Maar liefst 66,8% hield hier ook rekening mee in hun dokterskeuze. Indien pati\u00ebnten voorgaande ervaringen hadden met ziekenhuisinfecties is er tweemaal zoveel kans dat handhygi\u00ebne zal meetellen in de ziekenhuis- en artskeuze.[11]
<\/span>Istenes et al. bestudeerden het verband tussen de houding van de pati\u00ebnten betreffende handhygi\u00ebne en de uitvoering ervan in de praktijk. Er werden 100 handstalen afgenomen van pati\u00ebnten in het Summa Health System Akron City Hospital. Hierna konden de pati\u00ebnten een vragenlijst invullen met vragen naar ondersteuning bij het handenwassen in het ziekenhuis en naar de aanwezigheid van hygi\u00ebnische producten in de omgeving van hun bed.[6] De studie rapporteerde een significant positieve correlatie tussen de pati\u00ebnten die hun handen thuis wassen en in het ziekenhuis. Aangezien er werd vastgesteld dat pati\u00ebnten handhygi\u00ebne even belangrijk vinden in de thuisomgeving als in de ziekenhuisomgeving, konden de onderzoekers concluderen dat pati\u00ebnten zich wel degelijk bewust zijn van het belang van handhygi\u00ebne.[6,11] De studie van Barker et al. gaf echter ook aan dat thuis de handen frequenter worden gewassen dan in het ziekenhuis.[1]
<\/span>De kennis van de pati\u00ebnt rond handhygi\u00ebne is naast gedrag, houding en perceptie eveneens belangrijk om verdere verspreiding van infecties tegen te gaan.[7] Kundrapu et al. deden een prospectief gerandomiseerde studie naar het effect van handen wassen met zeep en water versus alcohol rub op het verwijderen van Clostridium difficile<\/i> (C. difficile)<\/i>. Vierenveertig pati\u00ebnten namen deel aan de studie. Ondanks de effectiviteit van handenwassen met zeep en water voor het reduceren van Clostridiumsporen was 10% van de pati\u00ebnten nog steeds drager. Maar liefst 73% van de pati\u00ebnten wist niet dat de sporen van C. difficile<\/i> niet gedood kunnen worden door alcoholgel. De onderzoekers besluiten dat pati\u00ebntenkennis rond handhygi\u00ebne belangrijk is om verdere verspreiding van infecties tegen te gaan.[7]
<\/span>Om een duidelijk overzicht te cre\u00ebren van de studies werd een uitkomstentabel opgesteld, zie tabel IV.
<\/span><\/p>\n

Tabel IV: Uitkomstentabel van de weerhouden studies
\"Hombroeckx-nl-04\"
<\/i><\/span><\/p>\n


4. Discussie<\/b><\/h2>\n

Zoekstrategi
<\/b>Vijf artikels werden ge\u00efncludeerd op basis van de inclusie- en exclusiecriteria. Mogelijk zijn enkele fouten opgetreden in de zoektocht naar relevante studies. De gebruikte zoektermen (zie tabel I) werden verdeeld onder 2 onderzoekers. E\u00e9n onderzoeker gebruikte de even zoektermen en de andere onderzoeker gebruikte de oneven zoektermen. Hierdoor kan het zijn dat het overzicht van de zoektocht en de gevonden studies niet optimaal was. Mogelijk werden nog studies gemist doordat beide onderzoekers geen andere databanken gebruikten dan diegene die in de methodologie beschreven staan.
Eveneens was het screenen van de artikels op basis van de titel alleen mogelijk niet de meest optimale methode. Indien elk artikel afzonderlijk werd beoordeeld op basis van het abstract konden er meer studies ge\u00efncludeerd worden. Dit geldt eveneens voor het abstract, soms is dit beknopt waardoor er snel overgegaan wordt naar een ander abstract.
De gevonden artikels correleerden niet allemaal even sterk met de onderzoeksvraag, waardoor het moeilijk was om een gepast antwoord te formuleren op de vraag.<\/p>\n

Methodologische kwaliteit artikels
<\/b>De methodologische kwaliteit van de artikels die ge\u00efncludeerd werden in de review, werd geanalyseerd op basis van de Delphi-lijst.[9] Geen enkel onderzoek voldeed aan alle criteria van de Delphi-lijst. Aan de hand hiervan konden we vaststellen dat de kwaliteit van de studies niet altijd even hoog was.
Elke studie haalde inclusie- en exclusiecriteria aan. In geen enkele studie werden de pati\u00ebnten geblindeerd. Eveneens gebruikte geen enkel artikel een puntschatting spreiding van de primaire uitkomstmaten of de intention-to-treat methode. De intention-to-treat kan belangrijk zijn indien pati\u00ebnten wegvallen uit het onderzoek; niet meetellen van verloren pati\u00ebnten kan leiden tot overschatting van het behandelingseffect.
Alle artikels die ge\u00efncludeerd werden, beschreven hun methodologie slechts beknopt. Barker et al.\u00a0 <\/span>bespraken dat de handhygi\u00ebne van de pati\u00ebnten gemonitord werd door de ziekenhuismedewerkers, maar de werkwijze werd niet beschreven. Dit deed vragen oprijzen zoals: werden er checklisten gebruikt? Werden de bevindingen genoteerd? Werden de zorgverstrekkers onderricht in handhygi\u00ebne voor de pati\u00ebnten?
In de studie van Istenes et al. werd de volledige handsampling uitvoerig besproken met de onderzoeksverpleegkundigen, alsook de methode om de pati\u00ebnten te bevragen (een door de onderzoeker opgesteld survey). De participanten dienden een informed consent te ondertekenen bij deelname.[6] Een specifiekere omschrijving van de gebruikte methoden was beschikbaar bij Gagn\u00e9 et al. De onderzoekers maakten gebruik van een brochure over nosocomiale infecties. De pati\u00ebnten moesten tweemaal per dag (enkel op weekdagen) de handen ontsmetten met alcoholgel. Verdere details over deze interventies ontbraken. Alsook werd de inhoud van de brochure niet meegedeeld. De steekproefverzameling van participanten werd eveneens niet uitvoerig besproken. Mogelijke vooroordelen, blindering of gebruikte statistiek werd niet aangehaald in de studie.[5] Wu et al. maakten ook gebruik van een vragenlijst. De inhoud hiervan werd toegevoegd in een aparte rubriek met de vragen in een bijlage. De vragenlijst werd door 5 experten ge\u00ebvalueerd op validiteit, maar niet voorafgaand uitgetest omdat er een beperkte tijd was voor het implementeren van de handhygi\u00ebne richtlijn.[11]\u00a0 <\/span>Kundrapu et al.\u00a0 <\/span>vermeldt dat de pati\u00ebnten gerandomiseerd werden. Alsook werden de verschillende interventies rond handhygi\u00ebne en de gebruikte handsampling toegelicht. Deze studie maakte gebruik van de WHO-richtlijnen. De blindering van het laboratoriumpersoneel werd vermeld in dit artikel.[7]\u00a0 <\/span>Zowel Gagn\u00e9 et al., istenes et al. als Wu et al. gaven weer dat hun team een zekere training ondergaan had om aan de onderzoeken te kunnen meedoen.[5,6,11] Soms werden statistische methoden weergegeven (Pearson X2<\/sub> test, Fisher exact test, student-t test, 5 punt-Likert schaal en Kruskall-Wallis test), maar er werden in de artikels geen exacte cijfers gegeven om deze te verifi\u00ebren. Op basis van hun testen werd soms een p \u2013waarde toegevoegd.[1,6,11] Kundrapu et al. vermeldt ook dat de gegevens (van zijn staalnames) werden verwerkt met SPSS statistische sofware.[7]<\/p>\n

Resultatenbespreking<\/b><\/p>\n

Indien pati\u00ebnten de voordelen van goede handhygi\u00ebne aangeleerd kregen, er hen uitgelegd werd hoe ze hun handen moesten ontsmetten met handalcohol en een bijkomend een brochure gegeven werd over nosocomiale infecties, kon er een toename in pati\u00ebntenmotivatie voor handhygi\u00ebne waargenomen worden.[5] Eveneens steeg hun kennis en waakzaamheid ten opzichte van nosocomiale infecties.[5] Er werd aangetoond dat de compliance van handhygi\u00ebne bij zorgverstrekkers steeg met stijgende pati\u00ebntmotivatie.[11]\u00a0 <\/span>De waargenomen stijging in compliance bij zorgverstrekkers wordt in de studie van Gagn\u00e9 et al. ook deels toegeschreven aan de zichtbare daling van het aantal MRSA infecties. De studie vertoonde enkele eperkingen: er waren veel kamers met 4 personen waar geen toiletten of wastafels aanwezig waren. Hierdoor was er een toename van het risico op bacteri\u00eble verspreiding. De pati\u00ebnten kregen enkel een nasale screening, maar\u00a0 <\/span>de andere voorkeursplaatsen van MRSA-kolonisatie werden niet bemonsterd. Ook was het geen gecontroleerde studie.[5]
Kennis en informatie die men aan pati\u00ebnten meegeeft, kan mogelijk enkele misvattingen verhelderen, zoals de resistentie van C. difficile<\/i> sporen tegen alcohol.[7] Handen wassen zorgt voor een sterkere daling van bacteri\u00ebn en verwijdert sporen in tegenstelling tot enkel ontsmetten met handalcohol.[7] Kundrapu et al. suggereren dat handen wassen een zinvolle en simpele interventie is om in de zorg te implementeren. De onderzoekers stelden eveneens een sporicide electrochemisch gegenereerde hypochloride zuuroplossing voor om sporen te verwijderen, dit leverde een significant beter resultaat op. De aanneembaarheid van de resultaten van Kundrapu et al. kan mogelijk in twijfel getrokken worden omdat de methodologie van het artikel zeer beknopt beschreven werd. Er werd geen informatie gegeven rond de verwerking van hun bevindingen.[7]
Zowel bij zorgverstrekkers als bij pati\u00ebnten heeft het gedrag en de attitude een grote invloed op de compliance van handhygi\u00ebne.[6,11] In de studie van Istenes et al. kunnen pati\u00ebnten een vragenlijst invullen over de manier waarop zij de handhygi\u00ebne toepassen. Het onderzoek toont een goede interne consistentie aan, maar er is een mogelijke bias: de verpleegkundige heeft het onderzoek voorgelezen aan de deelnemers, waardoor de pati\u00ebnten mogelijk in hun antwoorden werden be\u00efnvloed.[6] Welke klinische interventies, gericht op gedrag en attitude, het meest effici\u00ebnt zijn moet nog verder onderzocht worden via goed opgezette studies.
De toekomstige handhygi\u00ebne interventies zullen als doel hebben om de motivatie van te doen stijgen. Handhygi\u00ebne uitvoeren is afhankelijk van de persoonlijke motivatie.[11] Pati\u00ebnten die reeds een zorginfectie doormaakten, waren het meest gemotiveerd om informatie te verkrijgen rond handhygi\u00ebne en zij nemen handhygi\u00ebne wel degelijk mee in hun dokters- en ziekenhuiskeuze.[11] De toepassing van handhygi\u00ebne door pati\u00ebnten in de ziekenhuisomgeving staat op een laag niveau, lager dan in de thuisomgeving.[1,6] Nochtans werd er vastgesteld dat pati\u00ebnten aangeven dat ze handhygi\u00ebne belangrijk vinden voor zichzelf en voor de zorgverstrekkers.[11] We vragen ons af waarom pati\u00ebnten alert zijn voor handhygi\u00ebne bij zorgverstrekkers, maar minder alert voor hun eigen handhygi\u00ebne? Misschien kan bijkomend onderzoek uitgevoerd worden om de onderliggende factoren te vinden \u2018waarom men handhygi\u00ebne niet uitvoert, maar het toch belangrijk acht\u2019.
Barker et al. hadden een antibacterieel doekje op de maaltijdplateau van pati\u00ebnten gelegd waardoor de handhygi\u00ebne significant verbeterde. Slechte ziekenhuishygi\u00ebne is soms een gevolg van beperkte toegang tot hygi\u00ebne mogelijkheden, maar ook mobiliteitsproblemen vormen een hinderpaal.[1] Een beloftevolle interventie in de studie van Barker et al., vooral voor pati\u00ebnten met mobiliteitsproblemen en slechte handhygi\u00ebne, is het plaatsen van handalcohol langs het bed. Het in kaart brengen van de onderliggende factoren van slechte handhygi\u00ebne kan een grote vooruitgang betekenen voor de reductie van mortaliteit en zorginfecties.[1] Enkele beperkingen van de studie bestaan uit: (1) de resultaten mogen niet aanvaard worden in een kinderziekenhuis: hier gelden andere richtlijnen voor handhygi\u00ebne en andere risico\u2019s op transmissie van ziekenhuisbacteri\u00ebn. (2) er was een risico op overrapportering: pati\u00ebnten van intensieve zorgen met gelimiteerde zelfzorg en pati\u00ebnten met cognitieve disfunctie werden ge\u00ebxcludeerd uit de studie. Het risico op onderrapportering is minimaal, vermits 60% van pati\u00ebnten met slechte handhygi\u00ebne dit zelf rapporteerden.[1]<\/p>\n

5. Conclusie<\/b><\/h2>\n

De toegepaste pati\u00ebntgerichte interventies, zoals het aanleren van goede handhygi\u00ebne, het aanleren van ontsmettingstechnieken met handalcohol en het meegeven van een informatiebrochure aan de pati\u00ebnten, kunnen in meerdere zorgomgevingen gebruikt worden, ook in afgelegen gebieden met minder middelen. Er werd aangehaald dat systematische handdesinfectie een goedkope en effici\u00ebnte strategie is tegen nosocomiale transmissie.[5]
Pati\u00ebnten vonden het zinvol als er een antibacterieel doekje op hun maaltijdplateau lag.[1] Bij slechte handhygi\u00ebne of mobiliteitsproblemen vormt een handalcoholpompje langs het bed een mogelijke oplossing. Handalcohol is nuttig voor alle pati\u00ebnten in het ziekenhuis.[1] De meerderheid van de pati\u00ebnten wil meer informatie over handhygi\u00ebne.[11] De kennis van pati\u00ebnten over handhygi\u00ebne is een belangrijk element om verspreiding van infecties tegen te gaan.[7]
Door het uitvoeren van een grondig literatuuronderzoek werd vastgesteld dat er weinig artikels te vinden zijn over de handhygi\u00ebne uitgevoerd door pati\u00ebnten en\/of bezoekers in een ziekenhuis.
De uitgevoerde interventies die men aangeeft in de studies en hun effecten werden te weinig besproken. Degelijk onderzoek naar onderliggende factoren om pati\u00ebnten beter te stimuleren tot verhoogde handhygi\u00ebne moet nog uitgevoerd worden. Vooral (dubbel blind) gerandomiseerde gecontroleerd onderzoeken kunnen een meerwaarde zijn om een antwoord te vinden op de vooropgestelde onderzoeksvraag: \u2018Welke interventies hebben een effect op de handhygi\u00ebne van volwassen pati\u00ebnten in het ziekenhuis?\u2019.<\/p>\n

6. Literatuurlijst<\/b><\/h2>\n

1. Barker A, Sethi A. Patient Hand Hygiene at Home Predicts Their Hand Hygiene Practices in the Hospital. National Institutes Of Health. 2014;35(5):585-588.<\/p>\n

2. Brady R, Hunt A. Mobile phone technology and hospitalized patients : a cross \u2013 sectional surveillance study of bacterial colonization , and patient opinions and behaviours. European Society of Clinical Microbiology and Infectious diseases. 2011;17: 830-835.<\/p>\n

3. Davis R, Parand A. Systematic review of the effectiveness of strategies to encourage patients to remind healthcare professionals about their hand hygiene. Journal of Hospital Infection. 2014;89:141-162.<\/p>\n

4. Dettol. (2015). About germs & illness prevention. Geraadpleegd op 9\/05\/2015. Available from http:\/\/www.dettol.co.uk\/illness-prevention\/about-germs-illness-prevention<\/p>\n

5. Gagn\u00e9 D, B\u00e9dard G. Systematic patients\u2019 hand disinfection : impact on meticillin- resistant staphylococcus aureus infection rates in a community hospital. Journal of Hospital Infection. 2010;75: 269-272.<\/p>\n

6. Istenes N, Bingham J. Patients\u2019 potential role in the transmission of health care \u2013 associated infections: prevalence of contamination with bacterial pathogens and patient attitudes toward hand hygiene. American Journal of Infection Control. 2013;41:793-8.<\/p>\n

7. Kundrapu S, Sunkesula V. A Randomized Trail of Soap and Water Hand Wash Versus Alcohol Hand Rub for Removal of Clostridium difficile Spores from Hands of Patients. Chicago Journals. 2014;35(2):204-206.<\/p>\n

8. Sabre Awards (2013). SABRE Awards India Announced\u00a0 <\/span>(2013). Geraadpleegd op 9\/05\/2015. Available from http:\/\/www.prmoment.in\/1265\/sabre-awards-india-announced.aspx.<\/p>\n

9. Verhagen, A., de Vet, H. The Delphi list: a criteria list for quality assessment of randomized clinical trials for conducting systematic reviews developed by Delphi consensus. Journal Clinical Epidemiology. 1998;12:1235-1241.<\/p>\n

10. World Health Organisation. WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care: First Global Patient Safety Challenge Clean Care Is Safer Care (2009). Geraadpleegd op 29 april 2015. Available from http:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK144019\/<\/p>\n

11. Wu K, Lee S, Chen J, et al. Hand hygiene among patients: Attitudes, perceptions and willingness to participate. American Journal of Infection Control. 2013;41:327-31.<\/p>\n

\t
<\/form> \t
\t\tDownload article as PDF<\/a> \t<\/div> <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hygi\u00ebne is een belangrijk element van de huidige samenleving.[7] In sommige situaties is het niet meer weg te denken, bijvoorbeeld in een operatiekwartier, bij het uitvoeren van wondzorg of in ons alledaagse leven. Ook in de reclame voor thuishygi\u00ebne producten wordt steeds meer aandacht besteed aan een wetenschappelijke onderbouwing…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-1554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1554"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1614,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1554\/revisions\/1614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nosoinfo.be\/nosoinfos\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}