Achtergrond<\/b><\/span><\/p>\n Ziekenhuisgeassocieerde bloedbaaninfecties (HABSI) blijven een kritieke uitdaging binnen de gezondheidszorg, vooral infecties die verband houden met invasieve hulpmiddelen, hoewel veel hiervan te voorkomen zijn met effectieve controlemaatregelen. In Belgi\u00eb functioneert sinds 1992 een nationaal surveillancesysteem voor HABSI, dat in 2013 grondig werd herzien met een focus op preventie. Sinds 2014 zijn algemene ziekenhuizen wettelijk verplicht jaarlijks deel te nemen, waarbij de gegevens vanaf 2017 werden gecentraliseerd op het Healthdata-platform. Het surveillancesysteem heeft als doel HABSI-trends te monitoren, pathogenen en resistentieprofielen te identificeren, en gestandaardiseerde tools te bieden voor het beheren en analyseren van infecties. Dit rapport beschrijft de resultaten van deze surveillance tot en met 2023, en benadrukt trends in HABSI, centrale lijn-geassocieerde infecties (CLABSI), microbi\u00eble resistentiepatronen en de impact van preventiemaatregelen. Een nieuwe werkgroep werd bijeengeroepen in 2024 om het nationale protocol te herzien, met updates voorzien tegen 2025, waarmee voortdurende verbeteringen in infectiepreventie en -controle worden gegarandeerd. <\/span><\/p>\n Resultaten<\/b><\/span><\/p>\n Deelname <\/b><\/span><\/p>\n In 2023, nam 96 van de 102 (94%) van de in aanmerking komende Belgische ziekenhuizen deel aan het surveillancesysteem voor bloedbaaninfecties (BSI), waarvan 47% over het hele jaar gegevens aanleverde. De deelname was sterk in alle regio\u2019s: 86% in Brussel, 98% in Vlaanderen en 92% in Walloni\u00eb, met de hoogste jaarcijfers in Vlaanderen (63%). <\/span><\/p>\n Trends van ziekenhuisgeassocieerde bloedbaaninfecties<\/b><\/span><\/p>\n Tussen 2014 en 2023 vertoonde de HABSI-incidentie in Belgi\u00eb een significante daling, met een gemiddelde incidentie van 8,8 per 10.000 pati\u00ebntdagen in 2023, een daling ten opzichte van pieken tijdens de COVID-19-jaren (10,4 in 2020). De incidentie van BSI op de intensieve zorgen afdelingen (ICU) daalde ook sterk, van 47,6 in 2021 tot 35,4 in 2023 per 10.000 pati\u00ebntdagen. Tussen 2020 en 2023 daalden de HABSI- en ICU-BSI-incidentie jaarlijks met respectievelijk 4% en 14%. Ondanks lagere ziekenhuisactiviteit in 2023 in vergelijking met 2019, bleven het aantal HABSI-episodes (7.017) en ziekenhuisopnames met ten minste \u00e9\u00e9n HABSI-episode (6.453) onder het niveau van v\u00f3\u00f3r de pandemie, wat wijst op verbeterde infectiepreventie. <\/span><\/p>\n De ziekenhuisbrede CLABSI-incidentie bleef stabiel tussen 2014 en 2019, maar steeg met 16%, van 2,03 per 10.000 pati\u00ebntdagen in 2019 tot 2,12 in 2023. Ondanks deze stijging daalde het totale aantal CLABSI-gevallen van 1.862 in 2020 tot 1.725 in 2023, waarbij het percentage bevestigde gevallen steeg van 36% in 2020 tot 43% in 2023. <\/span><\/p>\n In 2023 bedroeg de ICU-specifieke CLABSI-incidentie 12,22 per 10.000 pati\u00ebntdagen, aanzienlijk hoger dan de ziekenhuisbrede incidentie. ICU-CLABSI-percentages daalden jaarlijks met 17% van 2020 tot 2023. Bevestigde CLABSI-percentages piekten op 6,59 per 10.000 pati\u00ebntdagen in 2020 en daalden vervolgens tot 4,71 in 2023, nog steeds boven het pre-COVID-niveau. <\/span><\/p>\n Regionaal steeg de bevestigde CLABSI-incidentie in Brussel en Walloni\u00eb tussen 2020 en 2023, terwijl Vlaanderen een daling registreerde, wat wijst op verschillen tussen de regio\u2019s in gebruik van surveillance definities, pati\u00ebntpopulaties, en\/of organisatie van IPC. <\/span><\/p>\n Tussen 2014 en 2023 nam de HABSI-incidentie door micro-organismen zoals E. coli<\/i>, K. pneumoniae<\/i> en E. faecium<\/i> toe, met pieken tijdens de COVID-19-pandemie, terwijl P. aeruginosa<\/i> en A. baumannii<\/i> stabiel bleven. Na 2020 nam de incidentie van de belangrijke pathogenen af, maar bleven ze boven het niveau van v\u00f3\u00f3r de pandemie. In 2023 werden in 96 Belgische ziekenhuizen 7.017 HABSI-episodes gerapporteerd, met centrale lijnen (25%) en urineweginfecties (20%) als belangrijkste aangewezen bronnen. Invasieve hulpmiddelen droegen bij aan 43% van de HABSI-gevallen, waarvan 44% microbiologisch werd bevestigd. De meeste gevallen betroffen oudere pati\u00ebnten, voornamelijk mannen, met een sterftepercentage van 19%. <\/span><\/p>\n In 2023 blijft antimicrobi\u00eble resistentie een zorg voor de belangrijkste ziekenhuispathogenen. E. coli vertoonde een toename in resistentie voor derde generatie cefalosporines, tot 16,2%, terwijl de resistentie tegen carbapenems laag bleef op 1%. Voor K. pneumoniae<\/i> piekte de resistentie tegen derde generatie cefalosporines op 33,1%, met een lichte stijging in resistentie tegen carbapenems tot 4,6%. E. cloacae<\/i> handhaafde hoge niveaus van resistentie tegen derde generatie cefalosporines (38,9%), samen met een gematigde stijging in resistentie tegen carbapenems (3%)<\/span><\/p>\n Aanbevelingen<\/b><\/span><\/p>\n Ziekenhuizen worden aangemoedigd om de maatregelen voor infectiepreventie en -bestrijding (IPC) te versterken, met name in risico-afdelingen zoals de ICU\u2019s, en om programma\u2019s voor antimicrobieel stewardship (ASP) te optimaliseren om resistentie tegen Gram-negatieve bacteri\u00ebn te bestrijden. Ze moeten ook de Hoge Gezondheidsraad 9803-richtlijnen volgen voor het voorkomen van kathetergerelateerde infecties (CRI) en het bijgewerkte BSI-protocol, dat in 2025 wordt gepubliceerd, implementeren om de diagnostische nauwkeurigheid te optimaliseren en klinische pati\u00ebntresultaten te verbeteren. <\/span><\/p>\n Beleidsmakers wordt verzocht om middelen toe te wijzen voor IPC- en ASP-programma\u2019s, nationale targets te formuleren voor het verminderen van de incidentie van HABSI en CLABSI in lijn met de aanbevelingen van het ECDC, en validatiestudies op te zetten voor de surveillance van zorginfecties (HAI). Bovendien zal het automatiseren van surveillancesystemen helpen om infectietrends en antimicrobi\u00eble resistentie beter op te volgen, datakwaliteit te verbeteren, en registratielast te verminderen. <\/span><\/p>\n Wetenschappers van Sciensano moeten de continue monitoring van BSI onderhouden, de hulpmiddelen voor gegevensverzameling zoals Healthdata en Healthstat verbeteren en de implementatie van het nieuwe BSI-protocol co\u00f6rdineren en ondersteunen. Ze worden ook aangemoedigd om geautomatiseerde surveillance-initiatieven te ontwikkelen om de nauwkeurigheid van gegevens te verbeteren en een vroege detectie van infecties en antimicrobi\u00eble resistentie mogelijk te maken.<\/span><\/p>\n Om meer te weten :<\/b><\/span> https:\/\/www.sciensano.be\/sites\/default\/files\/sciensano_national_bloodstream_infection_annual_report_2024.pdf<\/span><\/a><\/p>\n